CategoriePodium

Brunswijk

Steven Brunswijk

Het is al weer een paar maanden geleden dat de catalogus van het nieuwe theaterseizoen op de mat viel. Heerlijk om even door te spitten en wat dingen alvast te boeken. Dan weet je zeker dat je door het jaar heen zo hier en daar een avondje uit hebt.

Voor Hugo betekent dat meestal Jazz en ik kies daar tussendoor van alles wat. Ik word graag verrast en als de omschrijving me aanspreekt dan koop ik kaartjes. Zo zijn we al naar Ellen ten Damme geweest en naar modern ballet van Connie Jansen en nog zo wat van die dingen.

Tijdens het doorbladeren van de nieuwe catalogus stuit Hugo op een avondje Steven Brunswijk. Dol enthousiast zegt hij ‘daar wil ik heen!’. Beetje verbaast over zijn enthousiasme vraag ik wat hij speelt. Steven Brunswijk, zo krijg ik te horen, is de Braboneger.

Dat doet wel een belletje rinkelen. Wellicht wordt het een beetje flauwe avond maar het enthousiasme van Hugo doet me toch twee kaartjes kopen. We zien wel…. Alles gaat voorbij, ook een flauwe avond.

In het theater aan het Vrijthof is de bovenzaal voor deze happening afgehuurd. We zijn wat vroeg en moeten nog even wachten eer we binnen mogen. Maar uiteindelijk mogen we het zolderzaaltje betreden en komen we in een hele intieme kleine opstelling terecht.

Al snel blijkt dat Steven Steven is. Hij is volwassen geworden en heeft zijn Brabonegerjas aan de wilgen gehangen. Tuurlijk maakt hij grappen, soms zelfs een ‘bietje’ flauw. Maar hij verteld vooral zijn verhaal. Waar hij vandaan komt en waarom zijn achternaam ervoor zorgde dat zijn moeder samen met haar 5 kinderen uiteindelijk uit Suriname moesten vluchten. Hoe zijn ouders gevochten hebben voor een goede toekomst voor hun kinderen.

Hij haalt de slavernij aan en dat we vooral niet moeten vergeten dat daar niet alleen de blanken aan meegewerkt hebben. Persoonlijk heb ik daar nog nooit bij stil gestaan. Maar rijke Afrikaanse lieden haalden mensen uit het binnenland om ze aan de kust aan de witte mensen te verkopen. Rasisme is geen eenrichtingsverkeer en we moeten daar met zijn allen bewust van zijn. 

Steven brengt zijn verhaal met een knipoog. Maar hij laat helder en duidelijk weten hoe hij er over denkt. Onverwacht heeft hij me aan het denken gezet en ik denk dat ik daarin niet de enige ben.

Steven is Steven en hij wil bruggen slaan. Ik denk dat hem dit gisteravond goed gelukt is!

Gereserveerd

GereserveerdHet is vrijdagavond. Eindelijk is het dan zover. Een van mijn favoriete bands is weer even in Limburg.  In Heerlen wel te verstaan. 

Vorig jaar heb ik ze ook gezien. Toen was het een theaterconcert in Maastricht. Met zitplaatsen. Ik had net mijn eerste chemo achter de kiezen en ik ging er vol voor. Toen het concert afgelopen was merkte ik aan mijn lichaam dat ik niet meer topfit was en gaapte vermoeid bij het verlaten van de zaal. Hierop reageerde een meneer achter me heel ‘vriendelijk’ met “Als je het zo boeiend vond, waarom ben je dan gekomen?”. Waarop ik Hugo hoor mompelen, “Omdat ik wel zin had in een uitje zo net na mijn eerste chemokuur.”. Ik laat het gaan, geen zin in. Mensen zijn mensen, ik hoef me niet te verklaren.

Nu ruim een jaar verder staan ze in Heerlen. Ja, staan. Ook voor het publiek deze keer. Ik mijd dat als de pest. Staconcerten. Dat kan ik niet meer. Ik heb dan een rolstoel nodig en ik voel me daar gewoon niet in thuis. Ik kan ook nog het een en ander zo en geef daar dan de voorkeur aan. Noem het struisvogel gedrag. Het geeft me het gevoel dat er weinig aan de hand is en dat is ook wel eens fijn.

Maar voor de Dijk maak ik graag een uitzondering. Ik bel het theater en vraag of ze een rolstoelplek voor me kunnen reserveren. Dat kan. Geen probleem zelfs. Ik krijg een mail met een link toegestuurd en als ik die aanklik kom ik bij een betaalscherm terecht. Wanneer ik de betaling verricht krijg ik mijn kaartjes digitaal toegezonden en reserveert het theater een speciaal plekje voor mij. Mooi geregeld.

We gaan op tijd. Als ik met Hugo ben, gaan we altijd op tijd. Hugo houdt niet zo van last minute of onverwacht. Dus we zijn lekker vroeg.
Als we de lobby binnen gaan, wordt ons kaartje gescand en vertelt de vriendelijke medewerkster hoe we door middel van een aantal liften traploos bij de zaal kunnen komen. Heel fijn. Maar omdat we nog voldoende tijd hebben nemen we eerst een drankje in de foyer en kijken ondertussen een beetje aapjes.

Als het tijd is om te gaan zoeken we de lift op. Eenmaal in de kleine lift kan ik niet draaien. Voor de deuren dichtgaan hoor ik een bekende stem vragen “gaan jullie naar beneden?” Waarop Hugo antwoord “nee…, oh maar wacht u kunt mee!”
Dat was Huub, maar hij was al weer vertrokken. Met de trap was zeker sneller.

Een etage verder moeten we deze oversteken naar een andere lift om daar weer mee naar beneden te gaan. Om daar vervolgens weer een andere lift naar boven te nemen die ons naar het balkon met de gereserveerde plek moet brengen.

Het lukt en eindelijk raken we bij de zaal. Er is inderdaad een plek voor ons gereserveerd. “Hermans” zegt het witte A4-tje dat op de metalen afzetting van het balkon geplakt is. Hermans en een rolstoellogo. Ik kijk er een tijdje naar. Het voelt vreemd. Ik kan er niet omheen, dit is wat ik nodig heb wil ik een concert als dit bijwonen. Maar het voelt ook als niet van mij. Dit hoort toch niet bij mij? Mijn gevoel en de werkelijkheid komen op dit punt nog niet helemaal overeen.

Maar toch, het is zo. Speciaal voor mij is er een plekje vrijgehouden waar ik gemakkelijk met mijn stoel kan staan en ik tegelijkertijd ook het concert goed kan volgen. En ik moet liften nemen in plaats van trappen omdat ik voor deze gelegenheid moet rollen in plaats van lopen. Ik vind dat lastig.

Het logo staart me een tijdje aan en ik staar terug als in een shootout. Dat platte onzijdige wezentje in de evenzo tweedimensionale rolstoel heeft me even goed bij mijn kraag. Gelukkig doven de zaallichten en lijkt er iets te gaan gebeuren op het toneel.
De show begint. Het is wederom een voortreffelijke avond!

Volgend jaar ga ik gewoon weer. Dan maar met stoel en liftendoolhof. Ik moet er maar aan wennen.

WO-MAN

WO-MAN

Het is al weer een tijdje geleden dat de catalogus van het Theater aan het Vrijthof op de  spreekwoordelijk mat viel. Het theaterseizoen 2018/2019 heb ik toen grondig doorgenomen en meteen dat besteld waar ik zeker naartoe wilde.

Op datzelfde moment was mijn goede vriendin met haar gezin ook bezig dit boek door te nemen. Ze appt me “Zullen wij samen naar WO-MAN gaan? Het lijkt me een hele leuke voorstelling!”. 

Omdat ik toch aan het reserveren was stelde ik voor de kaartjes dan maar meteen te bestellen. Met een hele stapel kaartjes op zak kon wat mij betreft het theater seizoen weer beginnen.

Afgelopen week was het dan zover. We gingen samen naar het theater, maar we waren eigenlijk allebei een beetje vergeten waar het over zou gaan. Gelukkig wist ik wel nog waar ik moest zijn. AINSI, in het voormalige ENCI gebouw dat nu onder andere dit theater huisvest. Prachtige lokatie, kleine intieme zaal en de mooie fabrieksomgeving in eren gehouden.

We drinken lekker een kopje thee en zo ongeveer 5 minuten voor de voorstelling lopen we richting zaal, die dan ook pas open gaat.We zitten helemaal vooraan. Op het podium staat een kast, jaren zeventig tafel met stoelen, 2 zwarte houten tafeltjes met rode bureaustoel en er staat een lichtblauwe bank. In een nis van de kast hangt een tv. Het geheel ziet er huiselijk uit.

Dan stapt er uit de zijkant van de kast een actrice. Ze loopt naar de tv en zet een filmpje aan dat ons informeert over het paargedrag van platwormen. De actrice heeft een pak aan en gedraagt zich uitzonderlijk mannelijk. Ze loopt wat over het podium, maar zegt niets. Ze laat duidelijk zien dat ze het mannetje is. Dan stapt er nog een actrice het podium op. Ook in pak en met een even mannelijke vertoning. Ze draaien om elkaar heen en dagen elkaar uit. Het geheel ademt testosteron en territoriumdrang. Het gevecht eindigt in een titanenstrijd waarbij een der mannetjes wordt gedekt door de ander en daardoor de rol van vrouw op zich nemen moet.

Met veel tegenzin wordt de dame in kwestie in het keurslijf van een echte vrouw gepropt. Compleet met roze jurk, hakken en een glitteronderbroek moet ze poetsen en zich onderdanig tonen aan ‘het mannetje’. Wanneer deze haar verlaat is ze ontroostbaar en ziet ze geen enkele andere oplossing dan door middel van een list dit mannetje ook te bekeren tot het vrouwelijke gender.

Wanneer dat lukt blijkt ook het vrouw zijn meerdere kanten te hebben en zijn ze zeker niet allemaal onderdanig en lief. Er opent zich een promiscue kant die onder het nerveuze gegiechel van het eerste vrouwtje steeds sterker wordt en niet meer te onderdrukken lijkt.

De worsteling die deze twee dames, zonder woorden, ten tonele brengen is een worsteling die ergens in ons allemaal huist. Op de een of andere manier zijn we allemaal platwormen of naaktslakken die zich met hun plooibare lijf proberen te voegen naar de rol die hen is opgelegd.

Na afloop krijgen de dames een daverend applaus. Maar er stuiven ook twee gasten enigszins geïrriteerd weg, wellicht was deze voorstelling net iets té herkenbaar voor ze. Mijn vriendin zegt onder het applaus tegen me ‘ Ik heb nog nooit zoiets vreemds gezien!’.
Eerlijk is eerlijk, het was een bizar stuk om te zien. Maar de rauwheid waarmee de boodschap verteld werd en de woordeloze confrontatie die we daarbij allemaal aangingen heeft me toch ook aan het denken gezet.

Zonder woorden zo hard schreeuwen, open en eerlijk laten zien welke strijd er in ons allen huist. Het ideaalbeeld waar niemand aan kan voldoen en de hokjes die we proberen te vullen maar waarvan er eigenlijk geen een echt goed lijkt te passen.

Deze dames hebben zich op een bijzondere manier blootgegeven, misschien zouden meer mensen dat moeten doen…

Wonderlijke week

TEDx Maastricht 2018: het podium

Soms heb je van die weken dat er weinig gebeurt. En dan ineens is er een week vol wonderen. Het lezingen seizoen van Studium Generale is weer van start en wat voor een start! Als dit de toon zet voor de rest van het seizoen dan ga ik hier met volle teugen van genieten.

Afgelopen donderdag begon mijn wonderweek met een lezing van Frank Furedi, ‘Taking democracy seriously; a defense of populism’. De titel van deze lezing en de fantastische visuele aankondiging in de Studium Generale agenda van deze maand hebben mij eigenlijk al veroverd. De begeleidende tekst doet me er nog meer van overtuigen dat ik hier graag heen wil.

Ik ga op tijd. En dat blijkt niet zonder reden. De collegezaal zit afgeladen vol. Mensen zitten zelfs op de vensterbanken. Furedi houdt een betoog over onze huidige ‘democratie’ waarin we iedereen die buiten het politieke gemiddelde valt als populist bestempelen. Echter, zo pleit Furedi, dit anti-populisme is een grotere bedreiging voor onze samenleving dan het populisme zelf. Wanneer wij bepaalde groeperingen het stempel populist geven en daarmee hen uitsluiten van het dialoog, brengen we de democratie als zodanig in gevaar. Deze uitsluiting is altijd nadelig. Wanneer het om extremisten gaat die het ‘slecht’ met ons voor hebben bestaat het gevaar dat zij zich onder de vleugels van ons negeren ontwikkelen tot iets dat een gevaar oplevert voor onze samenleving. Maar wanneer het een groep betreft die zaken aankaart die in ons belang zijn en wij deze wegzetten als ‘geitenwollensokkengekkies’, kunnen we ook de kans mislopen onze samenleving te verbeteren.

Het is dus niet handig het dialoog te sluiten met al dat ons niet zint. Daarnaast is het ook totaal niet democratisch. In een democratie heeft immers iedereen een stem.
Furedi stelt het zelfs nog sterker. Als liberaal en democraat is het onze plicht om het dialoog aan te gaan met iedereen die het niet met ons eens is om hen er zo van te overtuigen hun mening te herzien en om onze eigen meningen scherp te houden.

Ik kan niet meer dan het roerend met hem eens zijn. Hij onderstreept mijn standpunt dat we niet bang voor elkaar moeten zijn en dat we naar elkaar moeten luisteren. Elkaar met respect behandelen. Het kan niet zo zijn dat we van een minderheid, met een andere mening dan de onze, verwachten dat ze ons met respect behandelen en zich aanpassen aan het gemiddelde terwijl wij ze totaal negeren. Dat respect moet van twee kanten komen. Door het te geven open je de mogelijkheid te ontvangen. Natuurlijk worden er wat kritische vragen gesteld achteraf, maar Furedi weet die als een echte liberaal en democraat respectvol te beantwoorden. Het was een geweldig inspirerende avond waar ik met plezier aan terugdenk.

Maar de week is nog niet voorbij. Ik verheug me er al een paar weken op. Toen ik de aankondiging zag heb ik me meteen ingeschreven. Prof. Jan van Hooff, zomaar in Maastricht. Dat kan ik onmogelijk overslaan. Van Hooff is emeritus hoogleraar ethologie en socio-ecologie aan de universiteit van Utrecht en hij is beroemd geworden door zijn studies naar het gedrag van primaten.

De avond maakt een vliegende start, ondanks dat van Hooff er op het laatste moment pas achter kwam dat hij zijn lezing in het Engels geven moest. De vraag is of dieren ‘benul’ hebben. Door de eeuwen heen een vraag die ons altijd gefascineerd heeft. We reizen van Descartes, die meende dat dieren slechts machines zijn, naar Darwin die moedig de expressies en emoties van mens én dier poogde te onderzoeken in een tijd waar de bijbel nog overheersend iets anders voorschreef. We komen langs grote namen als Pavlov en Tolman die onderzoek naar dierengedrag op de agenda zette. Om ook uiteraard de onderzoeken van vandaag mee te nemen in het begrip rondom het gedrag en de emoties van dieren. We weten inmiddels zo veel meer en toch nog zo weinig. De gedachten van dieren zullen we waarschijnlijk nooit echt kennen, maar middels observaties en experimenten zijn we inmiddels wel zo ver dat we het er overwegend over eens zijn dat dieren ook een ik hebben. Dat zeker mensapen een beeld van zelf hebben en zich kunnen voorstellen wat een ander voelt of ziet.
Dieren zijn zeker niet zonder benul en ik denk dat we daar zuinig mee om moeten gaan.

Een zeer inspirerende lezing door een prachtig innemend gepassioneerd mens gegeven.
De avond vliegt voorbij. Het in eerste instantie geboekte uurtje worden er ruim twee. Heerlijk, wat een genot om naar deze man te mogen luisten.

Wanneer ik thuiskom en ik mijn Facebook even check zie ik dat er op vrijdag een TEDx event gehouden wordt in het MECC in Maastricht. Ik wist dit wel, maar had me niet ingeschreven. Je kunt niet overal naartoe. Maar nu zie ik dat een van mijn artsen, Esther Heuts, er een talk geeft. Dat zou ik graag zien. Helaas is de inschrijving gesloten. Jammer. Maar er is wel een like and share actie waarmee ik kaarten zou kunnen winnen. Je raadt het vast wel. Ik win. Het wonderen gaat verder!

Ineens heb ik op vrijdag een dagvullend programma vol inspiratie. Ik geloof niet dat het mogelijk is al deze talks eer aan te doen tijdens dit blog. Nu twee dagen later borrelt alles nog in mijn hoofd.

We beginnen de middag met wat beweging. Choreograaf Adriaan Luteijn laat ons de verbindende kracht van dans ervaren en leert ons tegelijkertijd dat iedereen het kan, dansen! Dan is er Agnes, boerin Agnes. Ze is wat onzeker op het podium maar verteld haar verhaal met een ontwapende charme en ontvangt een welverdiend applaus.

Er volgen nog een aantal zeer inspirerende en ontroerende verhalen en het eerste deel van de middag wordt afgesloten door Leon Aarts. Wat een verhaal!
Hij verteld over hoe hij naar de Jungle, het vluchtelingenkamp bij Calais, vertrok om te kijken of hij er wat kon betekenen. Over hoe hij ontdekte hoe belangrijk eten is. Niet alleen om de magen te vullen maar ook zeker de geest. Voedsel verbindt. Hij begon er een gaarkeuken in de hoop mensen er van eten en gezelschap te voorzien. Wat een prachtig project. Met veel smaak heb ik in de pauze genoten van zijn Calais Eggs. Een recept ontstaan in de Jungle en nu gemaakt voor de Jungle. De volledige opbrengst zal dit project ten goede komen. Prachtig project en zeker een steuntje in de rug waard.

We buitelen als publiek over de ene inspirerende Talk richting de andere. Er is ook muziek en het geheel wordt aan elkaar gepraat door Marc de Hond.
De cirkel is rond. Daar waar mijn wonderdagen deze week begonnen met het belang van luisteren en praten met elkaar. Zich opvolgend door een beter begrip van al het andere mooie leven om ons heen. Wordt hier in het MECC de daad bij het woord gevoegd. We luisteren aandachtig naar mensen met inspirerende ideeën en roerende verhalen en we praten met bekenden en vreemden. We lopen rond 18.30 weer naar buiten, vol inspiratie en verwondering.

Roast

Roast logo

Mijn man en ik hebben niet altijd dezelfde smaak of interesses. Dat is niet erg. Juist wel leuk eigenlijk. Zo kom je af en toe iets tegen dat je nog niet kende en krijg je de kans je erin te verdiepen.

Soms zijn dat hele gave dingen en andere keren, tja dan verbaas ik me gewoon.
Zo ook deze week. Hugo heeft het bijzondere fenomeen van de roast ontdekt. Het is een uit Amerika overgevlogen fenomeen dat zich onder de noemer ‘stand up comedy’ verschuilt. Het geheel poogt een evenement te zijn waarbij iemand op ironische wijze wordt beledigd, of geëerd. Van dat laatste merk ik weinig overigens.

Degene of groep die beledigd wordt is trouwens wel altijd vrijwillig aanwezig bij deze ongenuanceerde scheldpartij en is op de hoogte van hetgeen zich zal gaan voltrekken.

Waneer Hugo schuddebuikend op de bank ligt besluit ik toch ook maar eens een kijkje te gaan nemen naar wat er nu precies zo grappig is. Eerst duikelt hij een paar filmpjes op waarbij bepaalde groeperingen op de hak genomen worden, zoals echte kakkers uit het Gooi, kampers en een motorbende. Opvallend daarbij is dat de kakkers bijzonder weinig gevoel voor dit type humor hebben.
Daarnaast is er een soort roast waar bekende Nederlanders elkaar op de hak nemen. Bekende Nederlander is een ruim begrip overigens, ik ken de helft van deze mensen niet.

Ik besluit het een kans te geven. Toegegeven er worden hier en daar een paar goede grappen gemaakt. Maar het verzandt al vrij snel in een ongenuanceerde en vaak nergens op gebaseerde scheldpartij.

Omdat het enige doel lijkt de ander ongenadig te beledigen heeft het verhaal an sich weinig inhoud en doet de stand up comedian zijn uiterste best om de steeds slechter wordende grappen aan elkaar te lullen. Daar waar ik er de eerste drie minuten nog wel om lachen kan, vind ik het daarna steeds pijnlijker en eigenlijk ook irritanter worden. De harde grappen kennen weinig nuance en redelijk wat uitspraken zijn ronduit kwetsend.

Persoonlijk zie ik er de lol niet zo van in. Ik kan best een paar goede grappen hebben. En die mogen ook best een flinke tik uitdelen. In die zin beschouw ik mezelf niet als humorloos. Maar waarom er nu langdurig een iemand voorzien moet worden van negatieve bewoordingen rond zijn eigen persoon en daarbij dan geacht wordt vrolijk terug te glimlachen, of liefst nog te schaterlachen, is mij volledig onduidelijk. Zelf zou ik het in ieder geval vrij ongemakkelijk vinden in beiden posities te verkeren.

Ik vraag me met recht af waarom je als roaster iemand zo ongenadig hard wil aanvallen. Wat is de lol in het verbaal compleet onderuit schoppen van iemand? Het heeft nog het meeste weg van pesten op kleuterschoolniveau.

Wat mij betreft getuigd het fenomeen van weinig stijl. Ik vind het platvloers en niet grappig. Iedereen mag daar natuurlijk zijn eigen mening over hebben, maar mijn smaak is het niet.

Ooit heb ik ergens tijdens een lesje kunstgeschiedenis geleerd dat kunstenaars beschikken over een vooruitziende blik. Ze zijn zo bezig met de wereld om hen heen te vertalen naar de door hen gekozen kunstuiting, dat zij de zorgen die leven in de wereld of aanstaande veranderingen al voelen voordat iemand ze echt uitgesproken heeft.

Ik hoop oprecht dat deze ‘kunstenaars’ hiermee geen toekomstbeeld schetsen. Het zou een zeer onaangename verharding van onze maatschappij betekenen waarbij je wordt geacht alles maar te nemen wat er tegen je gezegd wordt, hoe ongenuanceerd of kwetsend ook. Ik ben voor open en eerlijke communicatie, voor zeggen wat je denkt. Ik haat ellebogen werk en kontenkruiperij. Maar opzettelijk en openlijk iemand veelvuldig kwetsen lijkt mij niet echt een toegevoegde waarde hebben.

Misschien dat er een roaster of roastee is die me een verhelderende blik kan verschaffen op dit bijzondere fenomeen. Tot die tijd laat ik deze ‘kunstvorm’ graag aan mij voorbij trekken.

© 2019 Wonderwerpen

Thema door Anders NorénOmhoog ↑