Pagina 13 van 14

Gorilla

Ik heb een redelijk typische afwijking. Ik wil namelijk altijd alles weten wanneer iets of iemand mij interesseert. Gelukkig heb ik nu een platform gevonden om deze afwijking wereldkundig te maken. Ik heb weer een nieuw onderwerp gevonden waar ik me volledig in vastbijt en waar ik al weken alles over lees, kijk en wonderwerp. Momenteel houden de Gorilla’s mij bezig. Ik wil alles weten van deze prachtige dieren. Ik verwonder me elke minuut van de dag meer over de intelligentie van dit prachtige dier waarvan 98,6% van hun DNA gelijk is aan ons. Ik verwonder me dat er 4 soorten zijn en dat wij mensen het weer voor elkaar krijgen om deze dieren zo te bejagen dat ze op dit moment de meest bedreigde diersoorten zijn. Ik ga dan ook mijn bevindingen van deze prachtige dieren met jullie delen in een serie artikelen. Op bijgaande foto zien jullie de berg gorilla. Op dit moment de meest bedreigde binnen de Gorilla gemeenschap. Over hen zal ook mijn eerste artikel gaan.

Dronken geloof

Ik kwam deze foto tegen in de national Geographic van oktober 2017. Wij zien hier een moskee van bamboe in Balukhali. Dat is een vluchtelingenkamp in Bangladesh. Het artikel waar de foto bijhoort ging over de misstanden jegens de Moslims in het overwegend Boeddhistisch Myanmar. Ik kon een glimlach om het t-shirt van de derde persoon van links niet onderdrukken. Erg streng in de leer zullen ze daar niet zijn….

Wonderwerpen podcast Jazz

Een tijdje geleden hadden Paul en ik het over muziek. Toen kwam ook Jazz voorbij en beloofde ik eens diep in mijn collectie te duiken en wat voor hem samen te stellen.

Nou bij dezen, een Podcast met en over Jazz die mij bekoren kan.
Hopelijk een overzicht dat aanzet tot inspiratie en Wonderwerpen yet to come.

Luister ze!

Multiversum

Bubblin’Multiverse

Multi is een graag gebruikt voorvoegsel in onze taal. Meestal is het duidelijk wat ermee bedoeld wordt. Zo roept het woord multimiljonair meteen een beeld op van een iets te dikke, sigaarrokende en met goud behangen zestiger in een veel te dure Maserati, geparkeerd voor zijn eigen villa met palmbomen en een zwembad. Uiteraard vergezeld door een veel jongere dame van Russische komaf, die niet zijn dochter lijkt te zijn…

Meer dagelijkse voorbeelden als multifunctioneel, multicultureel of multiplex roepen ook meteen een beeld op. Zelfs bij multivlaai kan ik me een voorstelling maken, helaas. Al heb ik geen idee waarom je meerdere fruitsoorten bij elkaar zou kwakken op deze, in principe, Limburgse lekkernij en ze dan ook nog aftopt met een bijzonder glibberige laag gelei of gelatine. Dit, kan ik verklappen, heeft weinig met Limburg te maken, maar dat terzijde.

Hoe dan ook, multi staat voor veel meer dan een, dat is voor iedereen duidelijk. Toch duikt er in de media steeds vaker een woord op dat bij mij vraagtekens oproept. Multiversum. Dat is een raar woord. Het impliceert een meervoud van het universum. Maar zover ik begrepen heb is het universum oneindig groot. En van dat oneindige grote universum zouden er dan veel meer dan een zijn.

Iets dat oneindig groot is kent geen grenzen. Het lijkt mij onvoorstelbaar dat daar een meervoud van mogelijk zou kunnen zijn. Maar toch, ik ga op onderzoek uit…

Het eerste dat ik mij herinner is een Studium Generale lezing van niet al te lang geleden waarin een professor technische natuurkunde de magische woorden ‘als het kan, dan moet het’ sprak. Waarmee hij bedoelde dat als theoretisch gezien iets mogelijk is, het er dan ook zijn moet. Is het theoretisch gegeven niet te vinden door de technici, dan klopt de theorie niet en moet men terug naar de tekentafel. Simpel.

Maar hoe zit dat dan met het multiversum? Zou het kunnen? En moet het dan ook?

Als het kan, dan moeten er theoretici zijn die hier iets over te zeggen hebben. En die zijn er. Kosmoloog Andrei Linde is er zeker van. ‘Niemand kan de theorie van het multiversum ontkrachten.’ Je hoeft geen wetenschappelijk wonder te zijn om die zin te snappen. We kunnen immers niet even gaan kijken of het waar is of niet. Maar ik vermoed dat Linde er toch iets anders mee bedoelt dan mijn simpele verklaring. Dus zoek ik verder…

Ik heb geluk. Eind april is er een lezing bij Studium Generale in Maastricht met de titel ‘Het multiversum: is ons heelal er één uit velen?’. Daar moet ik heen!

Prof. dr. John Heise legt uit dat ons heelal het geheel aan ruimte, tijd en fysische wetten is. Dat heelal leren we steeds beter kennen. We leren ook steeds meer over het ontstaan ervan en de mogelijke oerknal die daarbij plaats gevonden zou hebben (waarbij knal een vreemd begrip is omdat er in een vacuüm als de ruimte geen geluid bestaat). Hoe meer we leren, hoe vaker we ontdekken dat we veel dingen niet of niet goed genoeg begrijpen. Zo ook de oerknal.

Het principe ‘eerst was er niets en toen ontplofte dat ook nog’, roept vele vragen op. De vraag ‘Wat was er voor de oerknal?’ hield ook de wetenschap bezig en inmiddels lijkt men daar met de inflatietheorie een oplossing voor gevonden te hebben.

Om deze theorie te begrijpen moeten we eerst begrijpen wat een vacuüm is. Een vacuüm is een lege ruimte. Maar die ruimte is niet zomaar leeg. Men heeft ontdekt dat in een vacuüm uit het niets deeltjes kunnen ontstaan en ook weer verdwijnen. In een vacuüm is geen deeltjes behoud. Dit betekent letterlijk dat er dus wel deeltjes bestaan maar dat die niet lang genoeg ‘leven’ om werkelijk iets te vormen en dus is er niets. Er gebeurt in zo een vacuüm dus van alles maar het is tegelijkertijd zo leeg dat wij het als leeg ervaren. Ondanks die leegheid fluctueert de lege ruimte constant. Lege ruimte, zo meent men nu, is het aspect dat tegen de zwaartekracht werkt. Moet er dan iets zijn dat tegen de zwaartekracht werkt, hoor ik je denken? Ja, dat moet. Als we de wetten van Newton loslaten op het heelal, zou dit heelal door de zwaartekracht weer instorten. Het simpele feit van ons bestaan bewijst dat het heelal nog bestaat en naar we nu weten, zelfs groeiende is. Dus moet er een kracht zijn die dit tegen werkt. Die kracht zit dus verscholen in de lege ruimte.

De velden in de lege ruimte staan nooit stil, ze fluctueren constant. Niets staat ooit stil. De lege ruimte heeft een negatieve druk. Om een lege ruimte groter te trekken heb je energie nodig. Het heelal dijt uit, het vacuüm wordt groter. Er moet dus ergens een kracht zijn die dit veroorzaakt, anders zou het allemaal instorten. Als voorbeeld haalde de prof. Heisse het Casimir effect aan. Dit, binnen de scheepvaart, zeer bekende effect laat zien dat wanneer 2 schepen te dicht naast elkaar liggen ze elkaar op de een of andere magische wijze aantrekken en uiteindelijk zelfs zullen botsen. De magische aantrekking tussen deze twee vaartuigen is uiteraard helemaal geen knap staaltje toverkunst die de natuurkunde niet kan verklaren. In de ruimte tussen de twee schepen ontstaat logischerwijs een luwte in de golfslag van de zee. De schepen breken met hun romp de golfslag van de zee aan beide kanten en in de ruimte tussen hen is het daardoor relatief rustig. Maar aan de buitenkant blijft de zee gewoon haar golfslag behouden en drukt op die manier de twee schepen naar elkaar toe waardoor ze uiteindelijk zullen botsen. Zo is het ook met de lege ruimte. Wanneer de krachten aan de buitenkant te sterk zijn zal deze ruimte steeds kleiner worden en uiteindelijk ophouden te bestaan. Tenzij er een kracht in deze lege ruimte bestaat die dit tegengaat.

Als we op het eerste oog de ruimte in turen, lijkt onze ruimte een homogene massa te zijn. Sterrenstelsels, nevels en andere zaken lijken redelijk gelijkmatig verdeeld. Zelfs de kosmische straling die we inmiddels weten op te vangen toont geen sporen van onregelmatigheid. Maar als er totaal geen onregelmatigheid zou zijn dan zou er sprake zijn van een statisch heelal en dat is, inmiddels aangetoond, niet het geval. Ons heelal dijt uit. Welke kant we ook op turen alles lijkt zich van ons te verwijderen. De onregelmatigheid moet zich dus in het hele kleine bevinden. Zoals de vlinder die met een slag van zijn vleugels in de amazone aan de andere kant van de wereld een storm zou kunnen veroorzaken. Zo kunnen kwantumfluctuaties binnen de lege ruimte ook zorgen voor een kwantumsprong die een enorme grote expansie teweegbrengt en zo de inflatie geeft die het heelal heeft kunnen doen ontstaan. Andrei Linde stelt de eeuwig chaotische inflatie voor als bubbels die opwellen in de oersoep. Elk van deze bubbels kent zijn eigen natuurwetten en constante. Dat betekent dus dat in een ander universum hele andere regels en elementen voor kunnen komen. Wellicht ook dimensies die wij niet begrijpen. Volgens Linde vormen deze wetten en constanten zich wanneer de inflatie overgaat in de oerknal. Hoe inflatie overgaat in een oerknal weten we nog niet precies. Stephen Hawking meende zelfs dat deze inflatiereeks niet eeuwig door zou kunnen gaan en dat alles dus ook weer een keer op zal houden te bestaan. Wie zal het zeggen? Ook wordt er voorspeld dat het mogelijk is dat universa botsten. Wat er dan gebeurt weten we ook niet.

Nog een andere spannende benadering die mijn fantasie danig prikkelt is de mogelijkheid van een universum binnen een ander universum. Is een fetus in fetu mogelijk in ons heelal en zouden we dat kunnen meten of merken? Immers dit mogelijke heelal binnen ons eigen heelal kan kenmerken hebben die wij niet begrijpen of kunnen waarnemen…

Toch proberen wetenschappers op kwantumniveau, dat is het allerkleinste niveau waar we nu mee kunnen werken, naar sporen te zoeken van een botsing met een ander universum of mogelijk een universum in ons eigen universum. Inmiddels heeft men door de achtergrondruis van onze oerknal enorm uit te vergroten een koele plek gevonden die men niet kan verklaren. De achtergrondruis heeft namelijk over het hele heelal dezelfde temperatuur, maar hier, op dat ene plekje is iets aan de hand. Sommigen menen dat het een botsing met een ander universum aanduidt, maar voor hetzelfde geld ontstaat hier een compleet nieuw universum binnen het onze. Een universum met wetten en constanten die wij niet begrijpen of kunnen waarnemen.

Wat we in ieder geval zeker weten is dat onze oerknal precies goed was. Precies op het juiste moment, met de perfecte temperatuur en de ideale snelheid. Al deze parameters tezamen hebben ervoor gezorgd dat dit universum is ontstaan en dat de aarde gevormd is zoals hij gevormd is. Dat de elementen, proteïnen en eiwitten precies goed zijn om al het leven om ons heen te kunnen vormen. Deze ene kwantumfluctuatie die specifiek deze kwantumsprong veroorzaakte die de inflatie veroorzaakte die leidde tot onze oerknal is de reden dat ik hier nu achter mijn scherm mijn verhaal kan schrijven. Dus ja het kan. En als het een keer kan is er geen reden om te denken dat het niet nog een keer kan en nog een en nog een….

Allemaal anders, sommige universa duren lang andere misschien heel kort. Maar ze zijn er, andere universa. Het multiversum bestaat, hoe abstract dit ook lijkt. Het is er gewoon. Als het kan, dan moet het begrijp ik nu.

De bergtop

Het dal is diep en ligt afgelegen van de bewoonde wereld. Grove en grillige bergketens omringen het dal. Het dal zelf is een desolate,  lege vlakte. De bergtoppen zijn zelden zichtbaar door een dikke mist. Het dal kenmerkt zich door grove stenen die van de bergen brokkelen. Na hevige buien rollen van de bergen grove stukken steen het dal in. Deze dekken de voorzichtige vormen van prille groene planten af, waardoor ze nauwelijks zonlicht zien. Het dal kenmerkt zich verder door opvallend veel regen, dat een prille plantengroei wel stimuleert. Dat zijn met name weinig aantrekkelijke cactussen of andere stekelige planten. Maar na alweer een stevige regenbui komen de stekelige groene planten kort tot leven en vertonen felle kleuren. De nachten kenmerken zich door lage temperaturen en grillige onweersbuien die met moeite over de bergkammen weg kunnen. Soms zijn de wolken zo donker dat het verschil tussen dag en nacht nauwelijks merkbaar is. Maar wanneer we stil zijn en aandachtig luisteren, horen we het kenmerkende geluid van kleine stenen die naar beneden rollen. Ze brokkelen op maar 1 plek af en dat lijkt te komen door een figuur dat de bergen op klimt. Wanneer we met de sterke verrekijker inzoomen op de plaats waar de brokkeling vandaan komt, zien we de donkere gestalte van een mens die moeizaam probeert de bergtop te bereiken. Soms lukt het hem een paar meter te klimmen en dan weer valt hij terug om vervolgens weer wat meters te winnen. De man verdwijnt langzaam uit het zicht door de alles verhullende mist. Zal hij het de top bereiken?

Ja! Inderdaad. Dit verhaal is mijn situatie. Het dal is mijn ziekte en de top is waar ik me op dit moment bevind! En het bevalt me enorm mag ik wel zeggen. Ik ben er weer. Ik heb weer energie, ik heb minder pijn, ik lig niet meer de hele dag op bed en ik heb al 3 dagen geen pijnaanvallen. Ik moet je eerlijk zeggen dat ik bijna niet meer had verwacht dat het nog zou gaan gebeuren!

Ik zet de energie om in wat flinke updates de komende dagen. Ik praat jullie helemaal bij…..

Het echte verwonderen

Eén van de mooiste woorden in het Nederlands is verwonderen. Het lijkt een simpel woord. De nadruk ligt op wonderen, maar daar gaat het dus niet over. Verwonderen is een kunst, een gave zoals je wilt. Verwonderen is dus een kunst, een hoge kunst mag ik wel zeggen. Verwonderen is een soort verlangen maar dan anders. Verwonderen is ook zien, voelen, ruiken en proeven. Verwonderen is een gevoel dat lekker is. Soms grenst het aan veroordelen, maar gelukkig niet altijd. Verwonderen lijkt op verbazen, maar dat is weer negatief. Nee verwonderen is een kunst, zoals ik al zei.

Verwonderen heeft ook iets van een verlangen in zich. Wanneer je je verwondert, vraag je jezelf iets af. En in die zin zit het hem. Verwonderen is iets in jezelf. Het is nogal een privé aangelegenheid. Jij verwondert je! Verder misschien helemaal niemand. Er valt jou iets op. Iets dat je niet kan plaatsen. En dan komt het geheim van verwonderen, het afvragen. Een goede verwondering zet je aan tot creatief denken, een actie doen of iets bestuderen. Niet perse in die volgorde. Ze beïnvloeden elkaar constant. Maar met verwonderen gaat er bij mij een proces aan de gang. Wat je zo verwondert moet namelijk onderzocht worden.

Verwonderen gaat verder dan je iets afvragen. Daar ben je zo mee klaar. Nee, verwonderen is een wonderschone kunst die helaas weinig mensen tot uitvoering kunnen brengen. Bij veel mensen komt een onderzoeksvraag niet verder dan de afvraag-fase. Men vraagt zich af hoe iets kan. Het valt iemand op, maar verder is er geen actie nodig. Men haalt de schouders op, zapt verder naar een ander kanaal en dat was het dan, men loopt naar de koelkast en bij het openen van de deur is men eigenlijk al vergeten wat men zich afvroeg. Bij mij is het een complete ervaring. Het is voor mij een diepe belevenis, als honger en dorst..

Verwonderen kan niet iedereen en er is geen cursus voor. Je kan het of je kan het niet. Verwonderen zet aan tot verrijken. Ik wil weten hoe het in elkaar zit en wel nu! Verwonderen is ook een dure hobby. Je koopt boeken over het onderwerp dat je verwondert en het kost tijd. Je ligt in bed lang na te denken over de verwondering zelf en hoe je de vraag gaat beantwoorden. En wanneer je na ligt te denken komen er des te meer vragen. En die moeten dan ook weer beantwoord worden. Maar mensen, wat is het toch mooi….

Wanneer je ziek bent, begint het verwonderen groteske vormen aan te nemen. Je hebt de hele dag de tijd om na te denken en om uit te zoeken. En dat is me een dagtaak! Je hebt echt een medium nodig om je verwonderingen mee bij te houden. Ik heb zelf een verwonderboekje waar ik vragen in stel en verbanden noteer die er volgens mij moeten zijn. En waar haal ik dan in hemelsnaam de antwoorden vandaan? Mensen die zich wat minder verwonderen begrijpen niet waar ik me druk over of om maak. En dat verwondert me ook. 😉

Ik heb een paar pittige maanden achter de rug. In luid en duidelijk Nederlands had ik dus gewoon een paar enorme kut maanden. Ik lag veel in bed en er gebeurden vreemde dingen in mijn lichaam. En naarmate ik langer lag, nam het verwonderen wel af. Dat kan ik je wel vertellen. Pijn slaat elke creatieve gedachte bij voorbaat al de kop in. Ik was echt mezelf niet en ik vond het moeilijk worden. Paul, de creatieve man, de verwonderaar, de muzikant, de schrijver….Hij was er niet. En dan..ineens. Een dag als vandaag. Energie stroomt in gulle hoeveelheden door mijn aderen. Ik wil het liefste nu al alle vragen uit mijn verwonderboekje beantwoord zien. Ik wil de mooiste en strakste grooves op mijn basgitaar spelen, ik wil weten waarom mijn wijn smaakt naar Spanje! Ik wil alles weten. Ik loop over van de vragen en ik ben blij! Deze dag was nodig om het vertrouwen dat ik altijd heb en zal hebben te bevestigen. Ik kan nog meer dan een beetje ziek zijn! Ik leef!

Hoe dit kan? Ik verwonder me er over…..

Woorden zien

“He Paul? Jij bent toch ziek?”” Ja”, antwoord ik. “Wat heb je precies dan?” Juist, zo gaan vaak gesprekken. Ik vind het ook totaal geen probleem om uit te leggen wat er met aan de hand is. Hoe weten mensen dan je ziek bent, zal je je afvragen. Nou, de rolstoel is een duidelijke aanwijzing. Om te vertellen in mijn eigen woorden laat ik jullie mijn optreden op de Pecha Kucha Night in Veenendaal. Pechawat? Pecha Kucha! Wacht ik maak het even wat makkelijker voor je:

Pecha Kucha (ぺちゃくちゃ) is een concept voor het houden van korte, creatieve presentaties. De naam stamt af van een Japans woord voor ‘prietpraat’. Bij een Pecha Kucha- evenement presenteren de deelnemers een diavoorstelling van twintig afbeeldingen in een totale tijd van 6 minuten en 40 seconden. Elke afbeelding wordt precies 20 seconden getoond. Deze eisen dwingen tot creativiteit en het to the point zijn. Er zijn geen inhoudelijke restricties, meestal gaat het om een product of een idee. Een Pecha Kucha-evenement kent doorgaans veertien deelnemers. De deelnemers (en een deel van hun publiek) komen doorgaans uit de wereld van design, architectuur, fotografie, kunst, wetenschap en andere creatieve gebieden.

En mijn woorden zien er zo uit:

Het begin van alles.

Het is alweer een paar maanden geleden dat het witte konijn, genaamd Wonderwerpen, ons meenam in zijn hol. Daar waar een wonderlijke wereld zich voor ons ten toon zou spreiden.

Met veel enthousiasme maakte we een begin aan het verwoorden van onze wonderreis door deze wereld. Het wereld wijde web zou kennis gaan nemen van onze gedachten en uitgebreide dialogen. In onze ogen zou de wereld zo veel mooier zijn wanneer het wondervirus zich verspreid.

Dingen gaan niet altijd zoals gepland en zaken zijn niet altijd wat ze lijken. Eenmaal reizend door het konijnenhol vol magie en mogelijkheden, blijkt deze wereld vol wonderen niet zonder krassen.

Daar waar we samen aan deze tocht begonnen zijn merk ik dat mijn beste vriend zich niet fit genoeg voelt om zijn gedachten aan het toetsenbord toe te vertrouwen. Ondanks dat ik gefascineerd en geïnspireerd verder wonder en mijn hersenspinsels daarbij regelmatig aan het papier toevertrouw, voel ik me niet gelukkig bij het delen van deze gedachten via onze blog. Deze reis zijn we samen begonnen en is deel van onze vriendschap. Een vriend achter laten op deze digitale reis voelt niet goed. Maar aan de andere kant is het laten liggen van een prachtproject als Wonderwerpen ook niet wat ik wil.

Ik denk er hoog een laag over na, haal er vierde, vijfde en zesde dimensies bij, maar kan er niet uitkomen hoe dit proces voort te zetten zonder daarbij, gevoelsmatig, mijn vriend in de steek te laten.

Hoewel er inmiddels wel voorspellingen worden gedaan door enkele geleerden over de mogelijk Matrix-achtige wereld waarin onze werkelijkheid schijnbaar huist, is er voor mij gelukkig nog een onderscheid tussen mijn reële wereld en het digitale universum van het wereld wijde web. Ik hoef niet te kiezen tussen de rode en de blauwe pil. Ik neem ze gewoon allebei en verwonder mij over de werelden om mij heen. Daarover, ben ik het inmiddels wel met mezelf eens, hoef ik mij niet schuldig te voelen.

Maar hoe nu verder? Kan ik mijn Wonderwerpenreis voortzetten zonder daarbij mijn maatje achter te laten? Kan ik dit voortzetten zonder het samen reizen te verliezen?

Na een inspirerend, lange, uitgerekte middag, eindigend in een mooie avond gisteren zijn mijn grijze cellen weer volop geactiveerd. Nadat ik wederom vol trots mijn enthousiasme over Wonderwerpen met mijn vrienden heb gedeeld, besefte ik dat het stil laten liggen van dit project eigenlijk geen optie is. Het feit dat mijn vriend zich niet altijd fit genoeg voelt om zichtbaar mee te reizen betekent niet dat hij niet meereist. Digitale dimensies werken immers anders dan die in de aardse wereld, denk ik…

In deze digitale wereld kunnen we het hele universum exploreren zonder daarbij elkaar in de steek te laten. Het tijdelijk, om welke reden dan ook, niet zichtbaar actief deel kunnen nemen is deel van onze reis. Het zou niet eerlijk zijn om dat niet te benoemen en te accepteren voor wat het is. Het gras groener kleuren dan het is gebeurt al te veelvuldig op dit medium en draagt wat mij betreft niet bij aan een mooiere werkelijkheid.

Dus heb ik vanochtend besloten mijn digitale reis op te pakken en voort te zetten, samen met Paul en alle andere lieve, bijzondere mensen om mij heen. Ook als het even niet wil, laat ik niemand achter op mijn quest.

Dus, beste Paul, ik neem je mee… Ik neem je mee op reis. We gaan niet naar Londen of Parijs. Maar we gaan wonderen, waar we kunnen en meegenieten als het gaat. Ieder in ons eigen tempo en met onze eigen verhalen, zonder elkaar daarbij op welke manier dan ook uit het oog te verliezen.

Gaat een van ons te hard, trekt de ander aan de rem. En andersom, liften we gewoon mee met de ander wanneer het even een tandje minder moet. Hoe dan ook, we gaan elkaar en anderen verwonderen met mooie, gekke, bizarre verhalen en gedachten. Na een beetje valse start eerder dit jaar ben ik voornemens deze keer niet meer te stoppen. De reis van het leven gaat immers altijd voort, welk weer het ook is, of welke omstandigheden we ook tegenkomen. Deze vriendschap kent geen voorwaarden, dus heeft deze reis die ook niet.

Een dierbare vriendin heeft ooit tegen mij gezegd dat voor sommige dingen gewoon geen juist moment is. Die moet je gewoon doen. Beginnen en dan zie je onderweg wel wat het beste werkt. Ik denk dat Wonderwerpen een van die dingen is….

Vandaag ga ik beginnen, we vertrekken hier en gaan ‘gewoon’ doen. We reizen samen met iedereen die daar verder nog plezier aan beleeft. Iedereen mag aanhaken of uitstappen wanneer het hem of haar blieft. Maar elkaar laten we niet in de steek. Na ‘the theory of everything’ is dit Het begin van alles.

Keigaaf!

Afbeelding van vier gestapelde stenen met op de achtergrond een bergje kiezels.Ik sleep er mijn hele leven al mee. Dit tot, in mijn kinderjaren, ergernis van mijn moeder. Mijn zakken waren altijd gevuld met stenen schatten. En dit betekende uiteraard ook dat ze regelmatig door de wasmachine ratelde. Wanneer mijn moeder ietwat geïrriteerd vermeldde dat er weer stenen in haar wasmachine terecht gekomen waren, opperde ik altijd vrolijk “Je weet toch dat ik die altijd in mijn zakken stop!”. Ik deed mijn best ze eruit te halen, maar soms haalde de wasmand mij op dat gebied wat in.

Nu het voorjaar weer flink in de lucht zit en ik weer wat door mijn tuintje scharrel, valt het me op dat ik het nog steeds doe. Een mooie steen kan ik niet laten liggen. Ik pulk hem met mijn vinger tussen de aarde vandaan, veeg hem schoon of was hem even in de regenton en stop hem dan in mijn broekzak. Aan het einde van de dag haal ik mijn buit dan weer tevoorschijn en kan ik lang kijken naar de vormen en kleuren van al dit moois. Ik probeer me te bedenken hoe het zo gekomen is en welke reis de kiezel moet hebben afgelegd om uiteindelijk hier terecht te komen.

Stenen zijn bijzondere wezens. Levenloos maar niet zonder leven. Ze vertellen een verhaal zonder te spreken. Waar komen al deze wondere objecten toch vandaan? Waar ligt hun kraamkamer, waar groeien ze en hoe reizen ze? Beseffende hier geen sluitend antwoord op te hebben besluit ik op onderzoek te gaan…

Onze aarde is 4,6 miljard jaar oud. Ergens in die, voor menselijke begrippen, enorme tijdspanne moeten stenen zich gevormd hebben in verschillende soorten en maten.

Allereerst het stollingsgesteente. Dit vormt zich doordat vloeibaar steen afkoelt en daardoor stolt, zoals de naam wellicht doet vermoeden. Niet dat daarmee de kous af is, want stollen kan steen op verschillende manieren. Zo kan magma diep in de aarde onder grote druk komen te staan waardoor het afkoelt en versteend. De steensoorten die hieruit ontstaan noemen we dieptegesteenten. Ze kunnen aan het oppervlak komen door verheffing van de aardkorts en erosie van aanwezige sedimenten. Graniet behoort onder andere tot deze groep.
Uitvloeingsgesteente ontstaat daarentegen wanneer vloeibaar lava uit de aardkorst treed en daarna snel afkoelt. Vaak worden hierbij luchtbellen ingesloten. Wat op zich een bijzondere gedachte is. De brosse brokken lava die iedereen wel kent voor siertuin of aquarium, bevatten in wezen kleine tijdcapsules in de vorm van opgeslagen luchtbellen. Wie weet bevatten ze dezelfde lucht die onze verre voorvaderen inademden!
Het ganggesteente is als het ware een tussenvorm. Het is een stollingsgesteente dat ontstaan is in een ondergrondse uitbraakgang van een eruptie.

Alsof dat nog niet genoeg is zijn er ook nog gesteenten die ontstaan door bezinksels in rivieren en zeeën. De sedimentgesteenten zijn de steensoorten die fossielen kunnen bevatten. Opgegroeid in Limburg is me het wroeten in de mergel zeker niet onbekend. Grote vondsten waren zeldzaam maar kleinigheden als schelpen of pijlinktvissen, die mijn opa donderpijlen noemden, kwam ik regelmatig tegen. Ook kon, en kan ik nog steeds, lang turen naar allerhande miniatuurwezens die zich hebben afgezet in de blauwsteense dorpels en vensterbanken die hier in het zuiden zo gewoon zijn. Allemaal vormen van sedimentgesteente, zo weet ik nu.

Metamorf gesteenten heeft een metamorfose ondergaan doordat de bewegende aardkorts het ergens in zijn bestaan onder gigantische druk zette. Hierdoor kan bijvoorbeeld kalksteen worden ongezet in marmer.
En als laatste zijn er composieten. De naam verklapt de oorsprong eigenlijk al. Een ratjetoe van samengeperst materiaal dat zich blijkbaar niet heeft kunnen verenigen tot een metamorf gesteente maar wel door de druk die het heeft ondergaan tot elkaar veroordeeld is.

Nu zijn we er wat aardse soorten betreft. Ik weet inmiddels hoe bergen, plateaus en lavavelden worden gevormd. Helaas passen die niet in mijn broekzak. Ik weet hoe de steen geboren wordt, maar niet welke weg hij aflegt op zijn tocht tot kiezelsteen.

Door weersinvloeden, aardbevingen, blikseminslagen en ander ongein slijten bergen. Er breken stukken af die naar beneden tuimelend nog meer brokstukken veroorzaken. Deze keien en stenen kunnen in rivierstromen terechtkomen en zo velen kilometers worden meegesleurd. Op deze reis buitelen ze vrolijk door het water dat hen op deze manier polijst en hun een gaaf, rond uiterlijk meegeeft. Dit riviergrind heeft zich in het pleistoceen afgezet.
Glaciaal grind is ooit, in datzelfde pleistoceen, aangevoerd door kruiende ijsmassa’s. Veel van deze stenen vertonen schuurslijtage omdat de voortbewegende gletsjers een deel van het grind dat ze meevoeren over de onderliggende ondergrond schraapt.

Al deze kiezels maken blijkbaar een hele reis door tijd en ruimte eer ze in mijn broekzak landen. De stenen in mijn broekzak vertellen het verhaal van de aarde. Ze vertellen hoe heet en vloeibaar de aarde ooit was, dat zij daarna afkoelde en de eerste harde laag vormde. Hoe de aarde leeft en beweegt, haar vloeibare kern over het land uit sputterend en de ontstane vaste platen over elkaar heen schurend. En over ongelofelijke krachten die nieuwe steensoorten doen ontstaan. Hoe het leven op deze aarde zijn residuen in de vorm van fossielen in kalkgesteente heeft achtergelaten. Over gletsjers die stenen met zich meesleepten en schuurden. En wilde rivierstromen die de stenen polijsten tot ronde kiezels.

Die stenen, zo divers en mooi als ze zijn, raap ik op. Ik maak ze schoon en bewonder hun ontwerp. En ja, ze verdwijnen in mijn broekzak. En soms, als ik even niet oplet, ook in de wasmachine. Maar hoe gaaf is het dat deze kleine stukjes aardse geschiedenis met een ongelofelijke reis achter de rug, die dino’s hebben zien komen en gaan en rijken zien rijzen en sterven, heel even in de wasmachine mogen tollen….

 

Een wonder van een vriendschap.

Nu de aftrap van dit bijzondere project een feit is, vind ik het tijd geworden ook een bijdrage te leveren.

Dit verhaal start ergens halverwege oktober. De diagnoses lijken zich in mijn lichaam op te stapelen en ik weet het even niet meer. Speurend naar een lichtpunt of enige houvast op het wereld wijde web zakt me de moed langzaam in de schoenen.

Net op het moment dat ik besluit ermee te stoppen stuit ik op een blog…

Al lezende lijken de stukjes van mijn gebroken geest weer langzaam op hun plek te vallen. Omdat ik de schrijver van dit blog op zijn minst wil danken voor de moeite die hij genomen heeft om zijn ervaringen in woorden uit te drukken besluit ik, geheel tegen mijn principe, op zoek te gaan naar digitaal contact. Al snel kom ik een Facebook pagina tegen met een bekende foto en verstuur ik een vriendschapsverzoek naar een volslagen onbekende bekende.

Reactie laat niet lang op zich wachten en Paul komt mijn leven binnen met een kort bericht.

“Hi Rosalie! Leuk dat je vrienden met me wil worden! Ik ken je echter niet en vraag me dan ook af waarom je dat wil worden? Waar zit onze overeenkomst?”

We raken aan de digitale praat en de avond vliegt voorbij. Hoewel ik zelf meer waarde hecht aan persoonlijk contact voelt dit meteen goed en vertrouwd. Voor mij bestaat er geen enkele twijfel over wie er aan de andere kant van mijn toetsenbord huist en al snel blijkt dit gevoel wederzijds.

In de weken en inmiddels maanden die volgen ontstaat een bijzonder hechte vriendschap. Onze interesses kennen een grote overlap en alles is bespreekbaar. Op die allereerste vraag : “Waar zit onze overeenkomst?” kan ik inmiddels zonder enige twijfel een antwoord geven. Onze grootste overeenkomst is dat we beiden de kunst van het verwonderen bezitten. We spreken hier vaak en uitgebreid over in alle windrichtingen die we bedenken kunnen.

Totdat een speling van het toetsenbord ons Wonderwerpen schenkt blijven deze verwonderlijke onderwerpen voor onszelf. Al snel zijn we het erover eens dat deze Wonderwerpen de wereld waard zijn en laat Paul wonderwerpen.nl vastleggen als domein.

Apetrots op deze verwonderlijke nieuwe creatieve richting klim ik vandaag voor het eerst sinds lang weer in mijn toetsenbord. Dankbaar voor de prachtige vriendschap die deze waanzinnig vreemde periode in mijn leven opgeleverd heeft en opnieuw vol bewondering voor de wereld om mij heen.

Lieve Paul, we gaan op deze plek een digitaal verwonderparadijsje scheppen voor onszelf en voor iedereen die we er verder nog mee kunnen plezieren. Een document van twee zielenvriendjes die er, ‘no matter what’, iets van gaan maken. Verwonder vrienden voor het leven!

© 2019 Wonderwerpen

Thema door Anders NorénOmhoog ↑