Over zwemmen en zwaartekracht

Albert EinsteinTheoretisch gezien weet ik het wel. Zwaartekracht is een zwakke kracht. Maar wat dat nu precies voorstelt in de praktijk is lastiger. Soms vallen echter wat puzzelstukjes op hun plek ergens waar je ze niet verwacht. Deze keer kwamen ze gewoon voorbij drijven.

Eigenlijk kwam het door een boek. Ik las de biografie die Walter Isaacson schreef over Albert Einstein. Ik heb groot respect voor het verbeeldingsvermogen van Einstein en hoe hij zijn theorieën in zijn hoofd tot leven bracht. Een waanzinnige gave lijkt me dat. Inmiddels wel bekend met zijn levensverhaal vind ik het toch leuk om deze biografie te lezen. Elke biograaf vliegt een verhaal aan vanuit een andere hoek en elke keer kom je dan weer tot nieuwe inzichten.

Met nog verse materie in mijn hoofd gaan we zwemmen, want dat doen we een aantal keer per week. Eenmaal in het water red ik regelmatig wat insecten van de verdrinkingsdood. Bijen, vliegen, wespen, kevers en torren landen allemaal als kamikazepiloten in het water. Waarom doen ze dat toch? Eerst dacht ik nog dat ze in hun poging tot drinken langs de kant van het water getroffen worden door een voor hen grote golf en zo meegenomen worden in het bad.

Maar nu ik er op let zie ik de beestjes gewoon in volle duikvlucht het natte sop kiezen. Het lijkt er niet op dat ze doorhebben dat het hier een bak water betreft en ze pas beseffen dat ze in de problemen zitten wanneer ze spartelend in het water drijven. Als ik ze er dan netjes uitvis en op de kant leg vervolgen ze hun weg weer nadat ze goed zijn opgedroogd. Sommigen landen vrolijk nog een tweede of een derde keer in het water. 

Ik vis een honingbij uit het water en laat haar even tot rust komen op mijn hand. Het mes snijdt aan twee kanten want de bij krijgt zo een nieuwe kans en ik kan haar eens rustig van dichtbij bekijken. 

Ineens schiet me de theorie achter de zwaartekracht te binnen. Als in een visioen lijk ik ineens te begrijpen wat ‘zwakke kracht’ betekent. Ik heb het altijd een vreemde uitdrukking gevonden. Wij ervaren dagelijks zwaartekracht. We kunnen er niet aan ontsnappen, maar toch is het een zwakke kracht. Wat zijn wij dan? Slappelingen?

Maar nu begrijp ik het ineens. Zwaartekracht heeft te maken met gewicht. Hoe groter het gewicht, hoe meer invloed de zwaartekracht erop heeft. Insecten hebben een gewicht dat zowat te verwaarlozen (gewichtloos) is en dus heeft de zwaartekracht er nauwelijks grip op. Ik kan me zo voorstellen dat het voor hen voelt als de gewichtloosheid van een mens in de ruimte, of dan op zijn minst de van het lichtere gevoel op de maan.

Als de insecten in die zin gewichtloos zijn en de zwaartekracht er geen of heel weinig vat op heeft, hebben ze waarschijnlijk geen notie van onder en boven. Dan navigeren ze op een andere manier.

Het helblauwe water van het zwembad heeft dezelfde kleur als de heldere hemel. Dus denken ze bij het zien van al dat blauw waarschijnlijk dat ze in volle vaart naar boven vliegen. En zo plonsen ze in het water. Tenminste dat denk ik.

Door die kleine bij die ik spartelend uit het water haalde snap ik ineens waarom die zwaartekracht nu precies zo zwak is. Het heeft alleen grip op zaken met voldoende gewicht, al dat te licht voor hem is glipt door zijn vingers en lijkt zonder gewicht door de ruimte te zweven.

Ik zie nu levendig voor mij wat zwaartekracht betekent. Ik denk aan die ene wetenschapper met het warrige haar. Aan zijn verbeeldingskracht en mijn bewondering voor zijn ideeën. Heel even heb ik een klein hoekje van de mist die zijn verbeeldingskracht verhuld opgetild en een gedachte experiment mogen ervaren. Zomaar, op een zonnige junidag in het zwembad met een honingbij.

1 Reactie

  1. Virginie Royen

    23 juni 2019 op 20:51

    Ooooooooh…..nu snap ik waarom ik laatst de trap OP viel…..ik ben natuurlijk niet zwaar genoeg om er VANAF te vallen 🤓

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

© 2019 Wonderwerpen

Thema door Anders NorénOmhoog ↑