Natuur

natuur

In het bos dat aan ons dorp grenst zijn sinds een aantal jaren de everzwijnen terug. Everzwijnen  die in de Ardennen leven hebben zich ondanks al het beton en asfalt dat wij tussen daar en hier hebben uitgestrooid toch weer de weg weten te vinden naar ons bos. Heel leuk. Zeker als je tijdens een avondwandeling ineens wat hoort wroeten tussen de varens. Of als er plots een heel gezelschap met hoge snelheid de grub oversteekt.

Maar dan blijkt het bos ineens een hele goede habitat te zijn voor deze nieuwe gasten. Ze hebben hier niet echt vijanden, want ook de wolf is ooit verdwenen, en er is eten zat. In ons bos staan heel veel beuken en eiken en de door het zwijn zo geliefde eikels en noten zijn hier dan ook volop op voorraad.

Maar het bos heeft maar beperkt ruimte en de populatie groeit. En wat doe je wanneer je huis te klein wordt? Je breidt uit of gaat op zoek naar een nieuwe woning. De evers trekken naar de randen van het bos, waar ze de akkers grondig omploegen op zoek naar wormen of bijvoorbeeld net gezaaid maïs. En dat vinden de boeren niet fijn. Die huren daarom jagers in. Want er zijn te veel zwijnen. Het wild wordt geschoten en de dorpsbewoners vinden dat maar zielig. Totdat de beesten besluiten dat ook deze akkers geen geschikte woonruimte is. Ze trekken de nabijgelegen woonwijken in en inspecteren de voortuinen op bewoonbaarheid. 

Dat is de grens. Dat kan natuurlijk echt niet. Het bos moet wel in het bos blijven. Het wild wordt geschoten zodat wij mensen er zo weinig mogelijk last van hebben. Toegegeven, ik heb gemakkelijk praten. Mijn huis staat niet zo dicht bij het bos dat de zwijnen mijn voortuin al gevonden hebben. Maar hoe moeten we met deze natuurbeleving omgaan? Wat is natuur eigenlijk?

Volgens wikipedia is natuur ‘(de wildernis) een omgeving op aarde die nog niet is aangepast door de mens’. Met die uitspraak stellen we natuur gelijk aan de wildernis en tegelijkertijd plaatsen we onszelf, de mens, buiten die natuur. Dat natuur gelijk zou staan aan wildernis en dus door ons onaangeraakt zou moeten zijn vind ik een droevige gedachte. Dan ken ik geen enkel stuk natuur in mijn omgeving. In de Maas zijn her en der kanalen gegraven, heeft grintwinning plaatsgevonden en lozen (zeker in onze buurlanden) allerlei fabrieken koelwater en andere zooi. Op sommige plekken mag gevist worden en aan de oevers worden door mensen verschillende dieren uitgezet zoals paarden en runderen om daar wild te mogen zijn. Dat is aangepast en dus geen natuur volgens bovenstaande omschrijving.

Voor het bos geldt hetzelfde. Er wordt wild geschoten dat volgens ons te veel is en er worden bomen gekapt omdat we vinden dat er meer plek moet zijn voor nieuwe inheemse aanwas. Er zijn paden door ons aangelegd, voorzien van vrolijk gekleurde paaltjes zodat ook de toerist zonder zorgen kan verdwalen in deze ‘natuur’. Geen natuur dus.

Mijn tuin, behoeft verder geen uitleg lijkt me. Ik heb hem aangeplant met planten die ik mooi vind en er is een terras aangelegd door de vorige bewoners. Het perceel waarop ik woon bevat behalve een woonhuis ook nog een garage en een barrel. Allemaal door ons ingrijpen op wat er van nature ooit was, het moeras. Volgens Wikipedia geen natuur.

Maar als alles wat wij doen niet natuurlijk is, wat is het dan? Ligt onze oorsprong niet in diezelfde natuur? En is ons gedrag daarom dan niet ook natuurlijk? Horen onze huizen en straten en steden niet ook gewoon tot diezelfde natuur? Wij maken de fout om ons boven het natuurlijke te verheffen. Wanneer we naar ons eigen gedrag kijken vertonen wij gewoon natuurlijk gedrag.

De wedstrijd die we willen winnen, de carrière die we willen maken, het grote huis en de dure auto. Allemaal natuurlijk gedrag. Iedereen wil de koning van zijn eigen jungle zijn. Pronken met onze eigen of andermans veren. Laten zien dat we de beste partner zijn. We bewaken ons territorium met hand en tand en noemen dat cultuur. Al het andere is natuur. 

Maar de natuur is veel sterker dan wij. Een sprietje gras kan tussen twee stoeptegels een prima leven leiden en klein wild zoals vogels, muizen of amfibieën hebben zich aangepast aan onze cultuur. Ze varen wel bij alle rommel die wij achterlaten en bouwen hun nesten op onze zolder in de spouwmuur of onder de dakgoot. Zelfs in Tsjernobyl, de plek waarvan we dachten dat we echt alles stukgemaakt hadden, heeft de natuur het gewoon weer overgenomen. Wij mensen kunnen er niet leven, maar de bomen, planten en dieren in die omgeving vinden het er heerlijk toeven.

Natuurbehoud is goed. Ik vind een beetje natuur in mijn omgeving ook heel fijn. Daarom probeer ik mijn tuin zo natuurlijk mogelijk in te richten. Heb ik mijn eigen insectenhotelketen inmiddels geopend en ga ik dit weekend ook zeker bijen tellen, want Nederland zoemt.

Maar natuurbehoud is ook cultuur. Wij bepalen. Wij kappen, schieten af of zetten uit. Wij zorgen dat heide blijft bestaan en niet verbost. We proberen soorten te beschermen en stropen tegen te gaan. We leggen de visserij aan banden en proberen koraalriffen te beschermen.

Ons ingrijpen in de natuur is ten alle tijden in ons eigen belang. Net als alle andere organismen op deze planeet proberen we onze omgeving leefbaar voor ons te houden. We willen graag, terecht, zo lang mogelijk van deze blauwe knikker genieten. En dat betekent dat we het soms verprutsen maar gelukkig ook steeds vaker met zorg behandelen en behouden, dat is nu eenmaal onze natuur.

2 thoughts on “Natuur

  1. Toegegeven, er zijn momenten dat je denkt : “hadden ze ons maar wild gelaten….” Van de andere kant, wát ben ik blij met mijn warme douche en mijn overheerlijk koffie-apparaat en mijn zonnige tuintje enz.enz. Allemaal mogelijk omdat er voor ons een plekje vrij is gemaakt in de wildernis. Toch fijn om er even bij stil te staan. Bedankt 👍

    1. Of het mogelijk is iets dat je nooit gehad hebt te kunnen missen is een ander filosofisch vraagstuk. Laten we dat voor een andere keer bewaren.
      Maar ik ben het met je eens dat het fijn is dat we onze eigen wildernis wat getemd hebben. Daar mogen we inderdaad zo nu en dan eens bij stil staan. 😊
      Bedankt voor je reactie Virginie!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *